🧊
Ανταρκτική
Η Ανταρκτική είναι η νοτιότερη ήπειρος του πλανήτη και η μοναδική χωρίς μόνιμο ανθρώπινο πληθυσμό ή κράτος. Καλύπτεται από έναν τεράστιο παγετώνα και φιλοξενεί τον Νότιο Πόλο. Η έκτασή της φτάνει τα 14 εκατομμύρια τ.χλμ. — σχεδόν ενάμισι φορά η Ευρώπη.
Γεωγραφικά Ρεκόρ
Χαμηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε−89.2°C (Vostok, 1983)
Μέση θερμοκρασία εσωτερικού χειμώναapprox. −60°C
Πάχος παγετώνα (μέγιστο)~4,800 m
Έκταση14 million km² (~1.4× Europe)
Μέσο υψόμετρο~2,300 m — highest continent on average
Γλυκό νερό~70% of world's fresh water reserves
Ταχύτητα ανέμου (ριπή)327 km/h (Commonwealth Bay)
Η Συνθήκη της Ανταρκτικής
Το 1959, 12 χώρες υπέγραψαν τη Συνθήκη της Ανταρκτικής στην Ουάσιγκτον. Σήμερα έχει 56 συμβαλλόμενα μέρη. Οι βασικές αρχές της:
- →Η Ανταρκτική χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς — απαγορεύονται στρατιωτικές δραστηριότητες.
- →Ελεύθερη επιστημονική έρευνα και ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ όλων των χωρών.
- →Οι εδαφικές διεκδικήσεις «παγώνουν» — δεν αναγνωρίζονται νέες ούτε ακυρώνονται οι υπάρχουσες.
- →Απαγόρευση πυρηνικών δοκιμών και απόρριψης ραδιενεργών αποβλήτων.
Εδαφικές Διεκδικήσεις
Επτά χώρες διεκδικούν τομείς της Ανταρκτικής — οι διεκδικήσεις Χιλής, Αργεντινής και Βρετανίας αλληλεπικαλύπτονται. Καμία διεκδίκηση δεν αναγνωρίζεται από τα περισσότερα κράτη του κόσμου.
ΝορβηγίαΓη της Βασίλισσας Μωδ
20°W – 45°EΑυστραλίαΑυστραλιανή Ανταρκτική Επικράτεια
45°E – 136°E / 142°E – 160°EΓαλλίαΓη Αντελί
136°E – 142°EΝέα ΖηλανδίαΑνταρκτική Εξάρτηση Ρος
160°E – 150°WΧιλήΧιλιανή Ανταρκτική Επικράτεια
53°W – 90°WΑργεντινήΑργεντινή Ανταρκτική
25°W – 74°WΒρετανίαΒρετανική Ανταρκτική Επικράτεια
20°W – 80°WΕπιστημονικοί Σταθμοί
Περίπου 70 ενεργοί σταθμοί από ~30 χώρες λειτουργούν στην Ανταρκτική. Το καλοκαίρι (Νοέμβριος–Φεβρουάριος) ο πληθυσμός φτάνει τα 5.000 άτομα, ενώ τον χειμώνα μειώνεται στα ~1.000.
McMurdo Station
ΗΠΑ~1,000 (summer)
Amundsen–Scott
ΗΠΑ~150 (South Pole)
Vostok Station
Ρωσία~25
Concordia Station
Γαλλία / Ιταλία~60
Halley Research Station
Βρετανία~70
Neumayer Station III
Γερμανία~50
Esperanza Base
Αργεντινή~55 (permanent)
Ενδιαφέροντα Γεγονότα
- →Η Ανταρκτική είναι τεχνικά η μεγαλύτερη έρημος στον κόσμο — λαμβάνει λιγότερες από 200 mm βροχόπτωσης ετησίως στο εσωτερικό της.
- →Το 1969, η Αργεντινή έστειλε έγκυο γυναίκα στη βάση Esperanza — ο γιος της, Emilio Palma, είναι το πρώτο άτομο που γεννήθηκε στην Ανταρκτική.
- →Κάτω από τον παγετώνα κρύβονται πάνω από 400 υπόγειες λίμνες — η μεγαλύτερη είναι η Λίμνη Βοστόκ, σε βάθος ~4 χλμ.
- →Αν λιώσει ο παγετώνας της Ανταρκτικής, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβει κατά ~58 μέτρα παγκοσμίως.
- →Η Νορβηγία διεκδικεί τη μεγαλύτερη έκταση — η Γη της Βασίλισσας Μωδ αποτελεί το ~20% της ηπείρου.